Ngày 23 tháng Chạp hằng năm là ngày mà các gia đình Việt chuẩn bị mâm cúng thịnh soạn để tiễn ông Công (vị thần cai quản đất đai) và ông Táo (vị thần cai quản chuyện bếp núc) lên chầu trời cầu mong các ông Táo luôn giữ ngọn lửa gia đình đầm ấm và hạnh phúc. Tục cúng ông Công ông Táo đã có từ rất lâu và trở thành một nét văn hóa đẹp trong phong tục tập quán của người Việt. Tuy nhiên có những điều cấm kỵ trong tục này mà không phải người Việt nào cũng biết.
Đặt bàn thờ cúng ở dưới bếp
Theo quan niệm dân gian, ông Táo là vị thần cai quản việc bếp núc trong mỗi gia đình, vì vậy nhiều gia đình cho rằng khi cúng ông Táo nên cúng ở dưới bếp. Tuy nhiên điều này là hoàn toàn sai lầm. Việc thờ cúng luôn luôn phải chọn nơi sạch sẽ, cao ráo và trang trọng, các gia đình nên cúng trên bàn thờ Thổ công, hoặc đặt bàn cúng ở nơi sạch sẽ nhất trong nhà.
Cúng cá chép rán
Từ xưa cá chép đã được coi như "phương tiện" để các ông Táo lên trầu trời, nên trong mâm cỗ không thể thiếu những chú cá chép vàng có thể là giấy hoặc cá sống. Các gia đình chú ý tuyệt đối không nên cúng cá chép rán hay cá chép đã nấu chín. Nhiều nơi coi việc cúng cá rán thay vì phóng sinh ra sông, hồ là cách ‘gửi’ phương tiện để ông Táo lên trầu trời báo cáo công việc là hoàn toàn nhầm lẫn và không thể hiện được sự thành tâm.
Cúng sau 12 giờ trưa
Người xưa cho rằng, 12 giờ là giờ ông Táo cưỡi cá chép lên trầu trời. Do đó, dù có bận rộn, gia chủ cũng nên chuẩn bị mâm cúng tươm tất và cúng lễ, phóng sinh cá chép sống trước 12 giờ trưa. Năm 2019, giờ đẹp nhất để cúng ông Công ông Táo là trong khoảng thời gian từ 9h- 11h30.
Thả cá từ trên xuống
Cá tượng trưng cho thần linh, vì vậy khi phóng sinh cá chúng ta không nên thả cá cùng túi từ trên cao xuống, mà nên nhẹ nhàng thả xuống nước để cá có thể sống được. Khi thả nên lưu lại một lúc để tránh cá bị vướng túi rác, chỗ nước nông không thể bơi được.
Lễ cúng ông Công ông Táo là một việc làm mang ý nghĩa tâm linh – văn hóa, hướng con người tới những điều tốt đẹp, sống có trách nhiệm, vun vén cho hạnh phúc gia đình. Ngày nay, tùy điều kiện từng gia đình mà lễ cúng ông Công ông Táo có thể làm với các mức độ khác nhau. Tuy nhiên, dù có mâm cao cỗ đầy hay chỉ đơn giản thì quan trọng nhất vẫn là tấm lòng của người thờ cúng.
